A custodia do territorio é unha ferramenta de conservación baseada en acordos voluntarios entre persoas propietarias de terreos (persoas físicas, entidades ou administracións públicas) e organizacións especializadas en preservar e xestionar o medio natural, cultural e paisaxístico. Estes acordos permiten compatibilizar o uso sostible dunha finca coa conservación dos seus valores ambientais, sen perder a propiedade do terreo.
En Galicia e no Norte de Portugal, a custodia do territorio está a cobrar forza grazas á acción de redes e entidades que impulsan proxectos, comparten coñecementos e facilitan a participación local.
Exemplos de iniciativas e proxectos
🔹 Xornadas e plans locais para impulsar a custodia
No municipio de Pontevedra, o Concello organizou xornadas divulgativas sobre a custodia do territorio, en colaboración coa Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galicia (ADEGA), no marco do proxecto transfronteirizo GreenGap (Interreg España–Portugal). O obxectivo é dar a coñecer esta ferramenta de xestión colaborativa e explorar acordos, como a custodia fluvial para a recuperación ecolóxica do río Almofrei.
🔹 Identificación de áreas para custodia
O propio goberno municipal de Pontevedra, no marco do proxecto GreenGap, elaborou un plan de custodia do territorio para identificar áreas naturais de valor ecolóxico e patrimonial onde promover acordos voluntarios con propietarios e entidades, con exemplos de actuacións en ribeiras como a do río Almofrei e a súa conexión ecolóxica co río Lérez.
🔹 Redes e cooperación transfronteiriza
A Plataforma Transfronteiriza de Custodia do Territorio fomenta a cooperación entre entidades de Galicia e do Norte de Portugal para mellorar a conservación dos recursos naturais e paisaxísticos, e facilitar o intercambio de experiencias e boas prácticas entre axentes de ambos territorios.
🔹 Accións concretas acompañadas por entidades
Nalgunhas comarcas de Ourense, como Laza e áreas próximas á conca do río Támega, entidades como a Asociación Galega de Custodia do Territorio (AGCT) traballaron con comunidades e persoas propietarias para acompañar acordos de custodia orientados á conservación de anfibios e especies ameazadas, así como á xestión sostible de prados e bosques integrados na Rede Natura 2000.
Por que é importante esta ferramenta?
A custodia do territorio está a medrar en toda España e Europa como unha alternativa participativa para conservar zonas naturais fóra das figuras públicas de protección, fomentando a implicación directa da sociedade civil, das persoas propietarias e das administracións. En España, o número de acordos recollidos oficialmente aumentou de forma significativa nos últimos anos, reflectindo un interese crecente por esta estratexia de conservación baseada na colaboración voluntaria entre múltiples actores.
Descubre máis
Se che interesa saber onde se localizan estes acordos ou que entidades traballan preto de ti, consulta o mapa de acordos e o directorio de entidades. Estas ferramentas axudaranche a comprender mellor como funcionan na práctica os acordos de custodia do territorio en Galicia e no Norte de Portugal.
